Θεατρο-φιλολογίες

Ο Ξέρξης Ο Ξέρξης είναι το κεντρικό πρόσωπο της τραγωδίας « Πέρσες». Η εξαθλιωμένη εικόνα του στο τέλος του έργου, αντικατοπτρίζει την κατάσταση που έφερε την Περσική αυτοκρατορία. Τα δάκρυά του και η ντροπή που αισθάνεται δεν έχουν πλέον καμία σημασία. Ρακένδυτος όπως είναι, βιώνει όλα όσα ήταν φυσικό να επακολουθήσουν έπειτα από τον αλαζονικό τρόπο με τον οποίο διοικούσε. Για μία ακόμη φορά γίνεται αναφορά σε γενναίους πολεμιστές που χάθηκαν ο ένας μετά τον άλλον στον πόλεμο. Ο Αισχύλος μέσα από τα λόγια του αρχηγού, παρουσιάζει με περίτεχνο τρόπο τους Έλληνες να επικρατούν σ΄ έναν πόλεμο μ΄ έναν καθόλου ευκαταφρόνητο εχθρό. Εκτός από την αναφορά στους γενναίους πολεμιστές από το στόμα του Ξέρξη ακούγονται και τα εξής λόγια: « Άγαν άρειος. Κατείδον δε πημ΄ άελπτον. » Ο Πέρσης αρχηγός λυγίζει μπροστά στη γενναιότητα των Ελλήνων. Παραδέχεται το υψηλό φρόνημα των Ελλήνων πολεμιστών και η παραδοχή αυτή είναι ο μεγαλύτερος έπαινος για τον ελληνικό λαό.

Ο Δαρείος « Αλλ΄ , όταν σπεύδη τις αυτός, χω θεός συνάπτεται ». Ο Δαρείος εγκαταλείπει για λίγο την αιώνια κατοικία του και συναναστρέφεται με τους ζωντανούς. Επιθυμεί να μάθει όλα όσα έχουν συμβεί στους αγαπημένους του ανθρώπους και βρίσκονται σε αγωνία. Αφού πληροφορηθεί όλα όσα έχουν λάβει χώρα, απευθύνεται στους γέροντες και με σοφία τους λέει: « Όταν κάποιος επιλέξει τον σωστό δρόμο ο θεός τον βοηθά. Εάν όμως κινηθεί με αφροσύνη, τότε θα τον σπρώξει γρηγορότερα στην καταστροφή. Οι Έλληνες φέρθηκαν με σύνεση γι΄ αυτό και νίκησαν. Από την άλλη οι Πέρσες με αρχηγό τον Ξέρξη δεν σεβάστηκαν ούτε τους θεούς ούτε τους νόμους της φύσης. Παρ΄ όλα αυτά όλα μπορούν να ανατραπούν στο πέρασμα του χρόνου, οι Έλληνες οφείλουν να μην επαναπαυθούν στις δάφνες τους. Σύμφωνα με τον Δαρείο η λύση για να μη βρει τον λαό του άλλο κακό είναι να μην εκστρατεύσουν πάλι εναντίον των Ελλήνων. Οι Έλληνες όσο θα κινούνται με σύνεση θα έχουν με το μέρος τους το δίκαιο και τη βοήθεια των θεών. Τ...

Ο αγγελιαφόρος Μπαίνοντας ο αγγελιαφόρος στη σκηνή αναφέρεται, όπως ο Χορός και η Άτοσσα, στον πλούτο της χώρας των Περσών. Περιγράφει το χαμό του πλούτου και της ευτυχίας του περσικού λαού. Συνεχίζει με αναφορές στο χαλασμό και τις καταστροφές που βρήκαν τους Πέρσες. Η περιγραφή χρωματίζεται με μελανά χρώματα, ώστε οι Έλληνες να δουν την ανθρώπινη πλευρά των Περσών. Ο αγγελιαφόρος σκέπτεται την Αθήνα, μια άγνωστη, σύμφωνα με την Άτοσσα, πόλη και στενάζει. Σαφώς ο Αισχύλος δεν αφήνει περιθώρια στους Έλληνες να υπερεκτιμήσουν τη νίκη τους και με κάθε ευκαιρία παρουσιάζει την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι Πέρσες. Στο λόγο του αγγελιαφόρου παρουσιάζεται ένας μεγάλος κατάλογος ονομάτων, ανθρώπων με υψηλά αξιώματα, που κατατροπώθηκαν από τους Πέρσες, προσθέτοντας ότι τα λόγια δεν μπορούν να περιγράψουν το μέγεθος της καταστροφής. Τονίζει ότι οι ολιγάριθμοι Έλληνες κατάφεραν να επικρατήσουν. Η υπερηφάνεια των Ελλήνων αναπτερώνεται, πάντοτε με τον ήπιο τρόπο που π...

Εν Άστει Διονύσια Ήταν η λαμπρότερη εορτή προς τιμήν του Διονύσου. Το όνομά τους προέρχεται κατ’ αναλογία προς τα αρχαιότερα «κατ’ Αγρούς Διονύσια». Εορταζόταν τον μήνα Ελαφηβολιώνα, δηλαδή στα μέσα της Άνοιξης. Κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Διονυσίων παρουσιάζονταν νέα δράματα και ο ρόλος της κοινότητας ήταν ιδιαίτερα ενεργός. Εκείνος που αναδιοργάνωσε και εισήγαγε τις δραματικές παραστάσεις στο πλαίσιο της εορτής, ήταν ο Πεισίστρατος γύρω στα 534 π. Χ. Λέγεται ότι στους πρώτους δραματικούς αγώνες νικητής ήταν ο Θέσπις. Διοργανωτής ήταν Επώνυμος Άρχων καθώς και δύο πάρεδροι και δέκα επιμελητές. Η εορτή άνοιγε με πομπή προς τιμήν του Διονύσου Ελευθερέα. Η λατρεία του συνδεόταν με την πόλη των Ελευθερών στα σύνορα με τη Βοιωτία. Έπειτα από τη πομπή γινόταν η μεταφορά του αρχαίου αγάλματος του Διονύσου σε ένα μικρό ναό κοντά στην Ακαδημία. Πριν από την έναρξη των αγώνων διεξαγόταν ο προάγων στο Ωδείο του Περικλή, στο περίβολο του θεάτρου, όπου ο κάθε ποιητής ανέβαινε σε μια ε...